Sociologist, Local Councillor, Politician from Malta
MEP Candidate - Partit Nazzjonalista (EPP).

Sunday, February 18, 2018

Tibdil kostituzzjonali f'pajjiz inqas liberali - Michael Briguglio

Il-Mument, 18 ta' Frar 2018

Fil-letteratura akkademika dwar sistemi politici, kemm il-darba jissemew erba’ tipi ta’ sistemi politici fis-socjetajiet kontemporanji.  Tnejn minnhom huma demokratici, u t-tnejn l-ohra m’humiex.

Is-sistema demokratika-liberali hi dik li tinstab fl-hekk imsejha pajjizi tal-punent. Dawn jinkludu pajjizi bhall-Germanja, l-iStati Uniti, l-Ingilterra, l-Awstralja, l-Italja u ohrajn. Gvern qatt m’ghandu poter assolut minhabba li jezistu provvisti u istituzzjonijiet li jipprotegu d-drittijiet politici, civili u socjali ta’ l-individwu. Il-qrati, l-istampa u s-socjeta’ civili huma awtonomi.

Jezistu pajjizi ohrajn li huma demokratici izda huma illiberali. Dawn jinkludu r-Russja, it-Turkija u l-Venezwela. Hawnhekk jezistu elezzjonijiet, izda kemm il-darba isiru b’mod li jiffavorixxu lill-partit fil-Gvern. Nghidu ahna jigu arrestati esponenti ta’  l-oppozizzjoni, u jigu mxekkla l-liberta’ ta’ l-istampa, u s-socjeta’ civili. Il-qrati jidhru li huma ghodda ta’ l-istat u d-drittijiet tal-minoranzi huma ssagrifikati ghall-omnipotenza ta’ l-istat.

Hemm xebh f’bosta oqsma bejn demokraziji illiberali u pajjizi awtoritarji. Dawn ta’ l-ahhar jinkludu  c-Cina u Kuba fost l-ohrajn. L-ikbar differenza bejn iz-zewg sistemi hi li f’pajjizi awtoritarji l-elezzjonijiet jippermettu partit wiehed biss biex jikkompeti, u l-istat huwa iktar suprem minn dak ta’ demokraziji illiberali.

L-iktar Sistema oppressiva hija dik totalitarja, li tinstab f’pajjizi bhall-Korea ta’ Fuq u l-Eritrea. Hawnhekk kull qasam tal-hajja hi kkontrollata mill-istat u ma tezisti l-ebda forma ta’ liberta’.

Jezistu wkoll modi iktar sofistikati ta’ kif nistghu nanalizzaw sistemi politici, fejn fost l-ohrajn wiehed jista’ jara differenzi anke bejn pajjizi b’sistemi simili ghal ta’ xulxin.

Ezempju tajjeb huwa l-ktieb ‘The State: Past, Present, Future’ (2016), fejn is-socjologu Bob Jessop jipproponi metodu ta’ kif nistghu nanalizzaw sistemi politici. Fost affarijiet ohra jenfasizza li l-istat m’huwiex Sistema statika u monolitika izda huwa l-prodott ta’ relazzjonijiet u kontradizzjonijiet socjali, politici u ekonomici.

F’parti mill-ktieb, Jessop jirreferi ghal kitba ta’ socjologu iehor, Nicos Poulantzas, f’dak li ghandu x’jaqsam ma’ ‘Stati Normali’ u ‘Regimi Eccezzjonali’.

Dawk ta’ l-ewwel jinkludu demokrazija liberali u elezzjonijiet hielsa; it-trasferiment tal-poter b’mod stabbli u skond il-ligi; pluralita’ ta’ ideologiji li huma relattivament indipendenti mill-istat, is-separazzjoni tal-poter, u c-cirkolazzjoni flessibli tal-poter.

Dawk ta’ l-ahhar kultant jissospendu l-elezzjonijiet, m’ghandhomx metodi legali ta’ kif jista’ jigi ttrasferit il-poter, u huma karatterizzati minn ideologija ta’ l-istat u mill-koncentrazzjoni tal-poter.

Kemm Jessop u Poulantzas jirreferu ukoll ghall-‘Statizmu Awtoritarju’, fejn il-partit maggoritarju – anke f’demokrazija liberali - isir il-partit ta’ l-istat u b’hekk il-poter jigi iktar ikkoncentrat.

Din it-tip ta’ analizi politika tista tghinna biex nevalwaw dak li qed jigri f’pajjizna. Formalment, Malta hi demokrazija liberali, u s-shubija fl-UE hi xhieda ta’ dan.  Izda bhal ma qed jigri f’pajjizi bhall-Ungerija u l-Polonja, hemm bosta fatturi li ma jistghux jitqiesu  bhala liberali.

Fost l-ohrajn, dan jinkludi l-fatt li s-separazzjoni tal-poter hija limitata u li l-Partit fil-gvern qed jahtaf kollox taht idejh u qed jipprova jwettaq tibdil strutturali li jista’ jkollhom implikazzjonijiet ghal generazzjonijiet tal-futur.

Ghalhekk, meta nisimghu lill-Prim Ministru Joseph juza diskors popolist dwar tibdil kostituzzjonali, ghandna noqoghdu b’seba’ ghajnejn. Fost affarijiet ohra ghandna nizguraw li kull process ikun verament miftuh u demokratiku, u ma jkunx manipulat mill-partit fil-gvern. Ghandna nizguraw ukoll li jekk isir referendum, dan isir biss wara u jekk ikun hemm qbil ta’  milll-inqas zewg terzi tal-parlament dwar dak li qed jigi propost.

Joseph Muscat qed jghid li mhux ser johrog ghall-elezzjoni li jmiss. Izda din qaluha wkoll politici ohra f’pajjizi mhux daqshekk demokratici. Irrizulta li wara hatfu iktar poter taht idejhom.



1 comment:

Pierre A. Sansone/ psansone@maltanet.net said...

Excellent political studies done by Michael Brigulio on a topic which is very difficult to define if it has to be shared favourably by all in a freely democratic/liberal/just way to counter all that is unfavourable & undemocratic and that might is right whatever the circumstances of governing fairly an educated people in all forms of living in peace, harmony, equality and justice towards all. Prosit Michael for your belief and important quotations of the different political states of adaptation and functioning equally and in a just way.